Çok değer verdiğim bir dostum “24 Kasım için yayınevimizin bloğunda öğretmenler için senin önerdiğin bir kitap listesi paylaşmak istiyoruz dediğinde” reddedemeyeceğim bir teklif olduğu için tabii ki evet dedim. Yoksa Bodrum’a eskisi kadar rahat gidemeyebilirdim. İkimiz de sosyal medyayı ve neyin sevileceğini biliriz ve çok kolay bir yazıydı benim için aslında. Dünyadaki listeleri tarayıp Türkçeye çevrilmişlerden ortalama bir liste iyi olurdu. Hatta benim yazmama bile gerek yoktu, rica edip editörlerimizden birine yazdırabilirdik. Metin (Solmaz), ‘abi ben öyle istemiyorum gerçekten hangi kitaplar etkiledi seni’ deyince ödev sahicileşti ve zorlaştı. Sevdiğim pek çok kitap şu anda kütüphanemde yok, kütüphanemdeki kitapların hangisini gerçekten çok seviyorum. Sevgili Metin, teşekkürler, beni kitaplarımla ve eğitimci kimliğimle yüzleştirecek iki gün yaşattın.

Bir eğitimci sadece eğitim bilimleri kitaplarından etkileniyorsa epeyce bir eksik kalmıştır bence.

Kitapların sıralaması önem sırasına göre değildir, ilk uzanabildiğime göredir. 🙂

 

1- Corto Maltese – Bir Deniz Tuzu Şarkısı

Dost Yayınları’nın bu ülkeye kitabevi kültürünü getirmesi dışında, Ankara’da yaşayan ya da öğrenciliği geçen herkes bilir ki Ankara’nın İstanbul’un önünde olduğu tek alan kitabevleridir. Ve bu algıyı tek başına yaratan belki de Dost Kitap Evi’dir. Dost Kitap Evi ayrıca pek çok önemli yayının yanında benim için özellikle önemli bir çizgi romanı yayımlamıştır ki, ne kadar değerli bir iş yaptığını NTV yayınları Corto Maltese’yi yeniden yayımladığında anladık. Çizgi roman kültürü ile büyüyen bir kuşağın üniversite sonrası yeniden çizgi romanlar ile buluşmasını sağlayan bu önemli kahraman, sadece benim sosyal medya hesaplarımın arka planını oluşturan şahane görüntülerinin dışında ‘Kahraman’ arayan bir yaş grubu ile empati yapmak için de çok değerlidir. Mister No bile okumamış bir öğretmenin öğrencilerinin bilgisayar oyunlarından ne anladığını anlaması mümkün değildir.

2- Okulsuz Toplum – Ivan Illich

‘Eğitim=Okul’ o kadar rahat kabul ettiğimiz bir gerçek ki. Sanki okul olmadan önce eğitim yoktu, okul olmazsa eğitim de olmaz diye düşünüyor, en muhalifimiz bile. Okul, kapitalizmin işçi sınıfını en ucuza en hızlı eğitme ihtiyacının bir yolu olarak ortaya çıktı ve çok başarılı bir pr çalışması sayesinde yokluğu düşünülemeyecek bir kurum haline geldi. Okul dışında bir öğrenme mümkün değil, ‘en fazla ne yapabiliriz okulları demokratikleştirebiliriz’ gibi reformist hareketlere karşı gerçek bir devrimci karşı çıkış. Toplum yerine topluluk, okul yerine öğrenme ağları gibi hem sosyolog hem eğitimci olarak beni baştan çıkaran önermelerde bulunuyor. Öğrenme, okullara sıkıştırılamayacak kadar şenliklidir (ki sonraki kitabının bütün konusu budur). Eğer alternatif ya da demokratik eğitim diye bir akım varsa Ivan Illich olmadan düşünülemez.

3- Geleceğin Eğitimi İçin Gerekli 7 Bilgi

Bilmek öğretmenden en çok beklediğimiz şeylerden biri, ya bildiğimiz her şey yanlışsa. Edgar Morin bir sosyolog-antropolog olarak geçmişi deşerken, yaşanabilir bir gelecek için eğitimin rolü üzerine okulu ve sınıfı aşan önermelerde ve önerilerde bulunuyor. Unesco da kitabın arkasında duruyor.

4 – Eleştirel Pedagojiye Giriş – Peter McLaren

Yaşam için okul diye yola çıkan eleştirel pedagojik yaklaşımların en derli toplu incelemesi. Kendisi de doğrudan okul hayatının içinde olan bir eğitimciden alternatif eğitimi okumak çok değerli. Bu kitabı okumadan alternatif eğitim üzerine konuşmak boş. Karl Marx’tan Simpsonlar’a kadar herkes var bu kitapta. Kitlesel zorunlu eğitimin çerçevesinden sıkıldıysanız Peter size çok sayıda alternatif sunuyor.

5 – Davut ve Golyat – Malcolm Gladwell

Bazı şiiirler vardır ki okurken keşke ben yazsaydım diye düşünürsünüz. Malcolm Gladwell’i okurken her defasında aynı şeyi hissediyorum. Onun yazdığı ne bulursanız okuyun ama Davut ve Golyat’ı sınıfınızdaki “kaybedenler”in kazanma ihtimaline olan inancınızı pekiştirmek için ayrıca okuyun.

6- Asla Yalnız Yeme

Eğitimcilerin terk etmesi gereken en önemli davranışlardan biri yalnızca eğitimcilerden öğrenmeye olan inançlarıdır. En klasik kişisel gelişim kitaplarından, Asla Yanlız Yeme gibi size yepyeni davranış ve ilişki biçimleri öğretecek olan kitaplara kadar, sizi geliştirecek olan herkesten öğreniniz. Bir öğretmenin en temel becerilerden olması gereken ilişki yönetimine dair müthiş bir kitap.

7 – Incognito

Öğrenmenin beyinde gerçekleştiğini bilmemize rağmen, beyinde öğrenmenin nasıl gerçekleştiğine dair çok az okumamız ilginç. Incognito, beyine dair asgari düzeyde bilmemiz gerekenlere dair keyifli ve anlaşılır bir anlatım sunuyor. Her bölümde şaşırmak garanti. Carl Jung’un ifadesiye “Her birimizin içerisinde tanımadığımız birisi vardır.” Pink Floyd’un ifadesi ile “Kafamın içinde biri var ama o ben değilim”

8- Öğrenmenin Gücü Klas Mellender

Ne zaman öğretmen ya da ebeveynlere bir söyleşi ya da eğitim yapacak olsam mutlaka gözden geçiririm. Yetişkin eğitimininin başucu kitabı seçilecek olsa oyum bu kitaba olur.

9- Geleceği İnşa Edecek Beş Zihin – Howard Gardner

Howard Gardner’in çoklu zekâ kuramı kadar eğitim dünyasını etkilemiş bir kuram yoktur desek yeridir. Öğrenmenin herkeste farklı gerçekleştiği ve baskın olan zekâ türümüze göre öğrendiğimiz şeklinde özetlediğimiz kuram, çok tartışıldı ve tartışılmaya devam edecek. Gardner bu kitabında ise gelecek çağın dünyasına uyum sağlamak için ihtiyaç

duyacağımız zihin tiplerine ışık tutuyor. ”Bu zihin tiplerine sahip olmayanlar, anlayamadıkları ve kontrol edemedikleri kuvvetlerin insafına kalacak.” “Eğitimcileri bekleyen görev küçük çocuğun zihnini ve duyarlılığını canlı tutmaktır.”

10 – Steve Jobs – Walter Isaacson

Bir şeyin olmasına karar vermişse olmasını sağlayan bir efsanenin başarılar, başarısızlıklar, iyi yönleri ve kötü yönleriyle insan olarak portresi. Yazılma sürecine dâhil olmadığı ve yazarı serbest bıraktığı bu kitap Jobs efsanesinin nasıl ortaya çıktığının öyküsü. Yazarının diğer biyografileri de (Einstein ve Benjamin Franklin) okunmaya değer.